Wisła jest największą i najdłuższą rzeką w naszym kraju. Jej długość wynosi tysiąc siedemdziesiąt cztery kilometry. Ujście znajduje w Morzu Bałtyckim (a uściślając - w Zatoce Gdańskiej), natomiast jej źródeł szukać należy w Beskidzie Śląskim. Rzeka ta płynie przez kilka dużych miejscowości takich jak między innymi Warszawa, Kraków, Toruń, Sandomierz i Puławy. Jak większość rzek, Wisła podzielona jest na trzy umowne części, a mianowicie dolną, środkową oraz górną. W czasach starożytnych funkcjonowała łacińska nazwa tejże rzeki, a mianowicie Vistula albo Vistla. Wisła należy do rzek o bardzo znacznym stopniu zanieczyszczenia, bo wynosi ono aż ponad dziewięćdziesiąt procent. Można po niej żeglować na odcinku mającym długość dziewięciuset czterdziestu kilometrów. Już na początki listopada można na wodach zaobserwować zjawisko zamarzania. Kiedy lód roztapia się na wiosnę, istnieje podwyższone ryzyko powodzi. Brzegi posiada uregulowane w dosyć niskim stopniu, co z drugiej strony jest jej walorem.
Zespoły osadnicze Krakowa rozlokowały się w obrębie pradoliny Wisły, gród Wawel na izolowanym wzgórzu skalnym, wypiętrzonym około 25 m nad otaczający teren. Obronne podgrodzie, zwane Okolem, usytuowane u stóp Wawelu oraz osady otwarte w rejonie dzisiejszego starego miasta. W XI i XII stuleciu wymienione zespoły coraz wyraźniej łączyły się i zespalały w jeden zwarty urbanistyczny organizm grodowo - miejski. Znaczenie i dynamikę rozwoju Krakowa wczesnośredniowiecznego podkreśla potwierdzona badaniami obecność już od drugiej polowy X wieku kamiennych budowli, pałacu władcy i licznych kościołów. Ich zachowane pozostałości, szczególnie na Wawelu wskazują, że Kraków posiadał największy w Polsce wczesnośredniowiecznej zespól architektury pałacowej i kościelnej. Również w obrębie podgrodzia krakowskiego, na Okole, w przyległych osadach otwartych i na przedmieściach występują kamienne świątynie przedromańskie i romańskie. Centrum romańskiego Krakowa stanowiły obwarowane drewniano ziemnymi walami obronnymi gród na Wawelu i podgrodzie. W drugiej połowie szesnastego wieku dokonała się lokacja Zamościa. Jest to bardzo malownicze miasto od dość bogatej historii. Na uwagę zasługuje Twierdza Zamość. Do dzisiaj zachowały się jej niewielkie części, ponieważ stała się nieprzydatna, kiedy w użyciu pojawiły się nowoczesne rodzaje broni. Niemniej jednak w przeszłości była wielokrotnie pod oblężeniem. Będąc w zamojskim muzeum możemy oglądać dawną broń, a także zobaczyć makietę Twierdzy Zamość. Doskonale widać na niej to, że Zamość był dookoła otoczony wodą, a do miasta można było dostać się tylko poprzez most. Nic więc dziwnego, że Twierdza Zamość broniła się podczas powstania listopadowego najdłużej w Polsce.